راه اندازی موتور سه فاز

راه اندازی موتور سه فاز با اینورتر ها و سافت استارت ها

اساساً این دو وسیله یک قطعه الکترونیکی هستند که روش های نوین راه اندازی الکترو موتور سه فاز به شمار می روند!

و چون قیمت آن ها مقرون به صرفه نیست و گاهاً قیمت آن از خود موتور سه فاز ما بیشتر می شود، برای کار های با حساسیت کم بدون این ها نیز راه اندازی می شود.

 

راه اندازی موتور سه فاز با سافت استارت

سافت استارت همان طور که از نامش هم پیداست یک راه انداز نرم است به این معنی که موتور های سه فاز جریان راه اندازی بالایی دارند یا به عبارتی در چند ثانیه اول جریانی که موتور می کشد چندین برابر جریانی است که در حال کار عادی تحمل می کند و کار سافت استارت این است که این جریان را در لحظه راه اندازی بخواباند و بدون جریان اولیه راه اندازی کند که در موتور های سه فاز کوچک نیازی نیست و با کنتاکتور بدون اشکال راه اندازی می شود.

 

راه اندازی موتور سه فاز از طریق اینورتر

اینورتر ها طیف گسترده اید دارند و کار های فروانی هچون تبدیل برق تک فاز به سه فاز یا کنترل دور موتور را به صورت دقیق انجام می دهند

 

راه اندازی موتور سه فاز با برق تک فاز و بدون اینورتر

این روش نیز شدنی است برای این که ما موتور سه فاز را با برق تک فاز راه اندازی کنیم کافیست یک خازن مناسب داشته باشیم حالا یک سوال چه خازنی مناسب است؟

یک روش تجربی برای این کار داریم و آن هم استفاده ار مشخصات روی پلاک موتور برای بدست آوردن خازن مناسب است، اگر به پلاک موتور توجه کنید کلمه (HP)  که اسب بخار موتور یا قدرت موتور است را پیدا کنید، یک عدد جلو آن نوشته شده است و برای انخاب خازن از این روش استفاده می کنیم:

برای هر اسب بخار در موتور سه فاز خازن ۵۰ میکرو فاراد در نظر بگیرید

حالا مثلا موتور شما ۳ اسب بخار است یک خازن ۱۵۰ میکرو فاراد برای آن مناسب است

و طبیعتاً یک مزیت است که بتوانیم موتور سه فاز را با برق تک فاز راه اندازی کنیم ولی این نکته را هم فراموش نکنیم که یک عیب کوچک هم دارد و آن هم کم شدن قدرت موتور نسبت به برق سه فاز است.

 

راه اندازی موتور سه فاز با اتصال ستاره و مثلث:

زمانی از اتصال مثلث استفاده میکنیم که بخواهیم تمام توان و قدرت موتور مورد استفاده قرار بگیرد خوب در هر دو حالت موتور به خوبی کار می کند ولی اتصال ستاره هم زمانی به کار می بریم که تمام قدرت موتور مورد استفاده نباشد، به عبارتی دور موتور هم در حالت ستاره نسبت به مثلث کمتر است ، پس اگر با برق تکفاز موتور را راه اندازی کردید بهتر است با اتصال مثلث باشد چون برق تک فاز، دور موتور سه فاز را کاهش می دهد.

 

ژنراتورهای AC و DC چگونه کار می کنند؟

هر دو ژنراتور AC و DC از اصل بقای فارادی استفاده می کنند این اصل بیان می کند وقتی یک هادی در درون میدان مغناطیسی حرکت می کند در آن ولتاژ القا می شود، حلقه چرخشی سیمها (آرمیچر) خطوط میدان مغناطیسی را قطع کرده و نیرو خطوط مغناطیسی را گسترش می دهد و با حضور هادی در میدان، ولتاژ تولید می شود. در دیگر زمان ها، هنگامی که حلقه در جهت خطوط نیروی میدان مغناطیسی حرکت کند، ولتاژ تولید نمی شود. قطبیت ولتاژ القا شده در بخشهای چپ و راست بستگی به این دارد که آیا آنها از طریق میدان حرکت می کنند یا خیر و سپس به نیم سیکل بعدی حرکت می کنند. با هر چرخش، ولتاژ برعکس می شود و یک سیکل AC تولید می شود. هنگامی که دانشمندان اولین بار دنبال تولید برق از ماشین ها بودند، آنها خواستار همان جریان مداوم که باتری ها تولید می کردند بودند. آهنگر آمریکایی، توماس داونپورت، یک کموتاتور، دستگاه مکانیکی که جریان متناوب یک طرفه تولید می کند، اختراع کرد. کموتاتور مانند یک کلید (سوئیچ) با سرعت بالا عمل می کند، زمانی که ولتاژ ژنراتور به زیر صفر افت می کند روی بار سوئیچ می کند تا ولتاژ و جریان بار معکوس نشوند. ژنراتورهای DC کاربردی، از تعداد زیادی سیم پیچ های آرماتور و بخش های کموتاتور برای به حداقل رساندن ریپل در ولتاژ خروجی استفاده می کنند.

تاریخچه

بعد از اینکه باتری ولتا در سال ۱۶۰۰ اختراع شد، اولین استفاده از برق در ارتباطات تلگراف بود. چه نوع ابزار اندازه گیری برای ارتباطات تلگرافی مورد نیاز بود؟ احتمالا، ولتاژ و جریان نباید به طور مرتب اندازه گیری شوند. اندازه گیری فقط در زمان خرابی یا آماده سازی لازم بود. هنگامی که ارتباطات تلگراف trans – Atlantic با موفقیت در سال ۱۸۶۶ تکمیل شد، گالوانومتر آینه ای کلوین به عنوان یک ابزار دریافت تلگراف مورد استفاده قرار گرفت. به عبارت دیگر ابزار اندازه گیری به عنوان جزء الکتریکی به طور مستقل مورد استفاده قرار نمی گرفت. هنگامی که صنعت برق در نیمه دوم قرن نوزدهم شروع به توسعه کرد، جریان و ولتاژ باید به طور منظم اندازه گیری می شد. یکی از مهندسان که آمپرمتر DC را برای استفاده عملی معرفی کرد، ادوارد وستون (۱۸۵۰-۱۹۳۶) بود. او این اندازه گیر را دستگاه قابل حمل نامگذاری کرد. به عنوان اندازه گیر الکتریکی تا آن زمان می توانست فقط در آزمایشگاه استفاده شود و نمی توانست هر جا برای اندازه گیری حمل شود. در سال ۱۸۸۶، وستون یک آمپر متر DC قابل حمل با دقت  ۰٫۵% را تکمیل کرد، و سپس هدف آن ایجاد یک آمپرمتر برای جریان های بزرگ و AC بود. برای این منظور، مقاومت پایدار را اختراع کرد. در واقع، عنصر کلیدی اندازه گیر، یک آهنربا دائم و با مکانیسم قاب گردان بود.

استانداردهای انتخاب المانهای تابلو برق های صنعتی

محاسبه فیوز و بی متال مناسب

تنها مرجعی که برای انتخاب فیوز و بی متال قابل استناد بوده پلاک موتور میباشد. اشتباهی که هیچوقت در این مورد نباید انجام داد اطمینان به هر جدولی است که پیش روی ما قرار میگیرد. برای انتخاب فیوز مناسب و همچنین کلید های محافظتی مانند بی متال و کلید های حفاظت موتور MPCB ابتدا مشخصات کامل پلاک موتور را مورد بررسی قرار میدهیم. و پس از دانستن تمامی این مشخصات اقدام به انتخاب کلید ها و فیوز ها خواهیم کرد.

در مثال زیر ما انتخاب فیوز و کلید مناسب را فقط با داشتن پلاک و بدون جدول به شما توضیح خواهیم داد.

در بالا ما تصویری از پلاک یک الکترو موتور داریم و با مشخصاتی که در آن وجود دارد ما می بایست کلید ها و فیوز های مناسب را انتخاب کنیم.

انتخاب فیوز مناسب

برای انتخاب فیوز مناسب برای این موتور می بایست بدانیم که جریان نامی این موتور چقدر میباشد. بر روی پلاک موتور دو جریان نامی وجود دارد. یکی برای ولتاژ 660 که جریان نامی آن 24.8 آمپر می باشد و دیگری برای ولتاژ 380 که دارای جریان نامی 42.9 آمپر می باشد. در 660 ولت اتصال سربندی موتور به صورت ستاره بوده و در ولتاژ 380 ولت اتصال سربندی موتور به صورت مثلث میباشد. 

 در شبکه ی برق سه فاز ایران ولتاژِی که در کارخانه ها مورد استفاده قرار میگیرد 380 ولت می باشد ؛ به همین دلیل ما جریانی که در این ولتاژ و سربندی وجود دارد را برای انتخاب فیوز و بی متال یا کلید حفاظت موتوری MPCB استفاده میکنیم. برای انتخاب فیوز مناسب برای این راه اندازی فیوز مینیاتوری یا کلید اتوماتیک MCCB برای این الکتروموتور باید نزدیک به 42.9 آمپر باشد. پس فیوز مناسب برای این الکتروموتور فیوزی با رنج 50 آمپر مناسب می باشد.

انتخاب بی متال یا کلید حفاظت موتوری مناسب

پس از انتخاب فیوز اصلی مناسب نوبت به انتخاب کلید حفاظتی میرسد این کلید میتواند بی متال بوده یا کلید حفاظت موتوری MPCB باشد که اولویت ما انتخاب کلید حفاظت موتوری می باشد.  برای انتخاب رنج بی متال می بایست ما ابتدا نوع راه اندازی را مشخص کنیم. اگر راه اندازی به صورت فقط مثلث باشد ؛ یعنی فقط از یک کنتاکتور برای راه اندازی استفاده کنیم رنج بی متالی که ما مورد استفاده قرار میدهیم باید شامل 42.9 آمپر یعنی برابر با جریان نامی که بر روی پلاک موتور قرار دارد , باشد. بی متال  38-50 در محدوده ی رنج جریان نامی ما بوده و مناسب ترین بی متال برای این راه اندازی می باشد.

حال اگر ما بخواهیم الکتروموتور را به صورت ستاره – مثلث را اندازی کنیم جریان بین دو کنتاکتور تقسیم شده و نیمی از جریان ازکنتاکتور اصلی و نیمی دیگر از کنتاکتور مثلث عبور میکند. در این هنگام رنجی که برای بی متالی که مورد استفاده قرار میدهیم نصف جریان نامی موتور یعنی نصف 42.9 میباشد که مقدار تقریبی آن را میتوانیم 21.5 در نظر بگیریم. حال باید بی متالی را انتخاب کرده که رنج جریان آن در محدوده ی 21.5 آمپر باشد. بی متال مناسب برای این جریان بی متال 18-25 می باشد. 

انتخاب کنتاکتور مناسب

در انتخاب کنتاکتور اگر ما از اتصال مثلث استفاده کنیم کنتاکتور باید در رنج فیوز ما باشد یعنی اگر فیوز 50 آمپر داریم , کنتاکتور 50 نیز استفاده میکنیم. ولی اگر اتصال ما ستاره – مثلث باشد ما از کنتاکتور با یک رنج پایین تر از کنتاکتور فقط مثلث یعنی کنتاکتور 40 استفاده خواهیم کرد. ولی اگر ما بخواهیم از کلید حفاظت موتوری MPCB استفاده کنیم حتی نیازی به قرار دادن فیوز مینیاتوری هم نداریم. زیرا این کلید ها دارای شستی قطع و وصل مدار قدرت می باشند. و انتخاب رنج این کلید ها نیز می بایست با جریان نامی موتور باشد و برای این الکترو موتور با جریان نامی 42.9 آمپر کلید حفاظت موتوری MPCB در رنج 38-50 را انتخاب میکنیم. چون این کلید در ابتدای مدار قدرت ما قرار میگیرد فرقی نمیکند که اتصال ما مثلث باشد یا ستاره – مثلث رنج جریانی ما باید با رنج جریان نامی موتور که بر روی پلاک نوشته شده هم خوانی داشته باشد. بر روی کلید های حفاظت موتوری یک پیچ قرار داشته که جریان را تنظیم میکند. ما با چرخاندن آن پیچ توسط پیچ گوشتی جریان را با جریان نامی موتور برابر کرده و حداکثر حفاظت را برای آن به ارمغان می آوریم.

انتخاب کابل با سطح مقطع مناسب

بعد از انتخاب کلید های حفاظتی مناسب می بایست سطح مقطع کابل مناسب را نیز محاسبه کرده و مورد استفاده قرار دهیم. سطح مقطع مناسب برای این الکترو موتور اگر اتصال فقط مثلث باشد از کابل 16 mm2 استفاده می شود. ولی اگر ستاره – مثلث باشد به دلیل اینکه از دو کابل برای عبور جریان استفاده میکنیم از یک رنج پایین تر یعنی سطح مقطع 10 mm2 استفاده خواهیم کرد. چگونه محاسبه کردیم؟ در ادامه توضیح خواهیم داد. حداقل سطح مقطع برای مدارات قدرت 2.5 mm2 می باشد و استفاده از سطح مقطع پایین تر به هیچ عنوان توصیه نمیشود. سطح مقطع کابل ها طبق جدول زیر بر اساس استاندارد ها انتخاب می شود.

سطح مقطع کابل با واحد متر مربع	جریان با واحد آمپر
2.5	1-16
4	17-12
6	32-25
10	33-40
16	40-62
25	63-80
35	80-100
50	100-130
70	131-170

این جدول در استاندارد های تابلو سازی ها قرار داشته و برای کابل مسی میباشد. در راه اندازی الکتروموتور ها به هیچ عنوان استفاده از کابل آلومینیومی توصیه نمیشود. کابل مورد استفاده می بایست افشان و قابل انعطاف باشد تا ترمینال ها آسیب نبینند. اگر در محیط هایی که دما بالاتر از 40 درجه ی سانتی گراد باشد میبایست برای اطمینان بیشتر از یک رنج بالاتر استفاده کرد مثلا اگر جریان ما 20 آمپر است در دمای بالاتر از 40 درجه ما از کابل با سطح مقطع 6mm2 استفاده خواهیم کرد. گروه نوآوران برق برای شما یک جدول برای انتخاب فیوز , بی متال و سطح مقطع کابل برای شما تهیه کرده که در این جدول راه اندازی از 15 کیلووات به صورت ستاره – مثلث در نظر گرفته شده و قبل از آن اتصال فقط به صورت مثلث در نظر گرفته شده است. برای الکتروموتور ها با قدرت پایین تر از 2 کیلو وات نیز اتصال ستاره استفاده می شود.

سطح مقطع کابل با واحد متر مربع	بی متال	فیوز-آمپر	جریان نامی-آمپر	توات موتور
				اسب بخار - کیلووات
2.5	4-6	10	5	3	2.2
2.5	5.5-8	10	6.6	4	3
2.5	7-10	16	8.5	5.4	4
2.5	10-13	20	11.5	7.4	5.5
4	13-18	35	15.5	10	7.5
6	18-25	35	22	15	11
10	13-18	40	30	20	15
10	18-25	50	37	25	18.5
16	18-25	50	44	30	22
16	23-32	63	60	40	30
25	28-40	80	72	50	37
25	38-50	100	85	60	45
35	57-66	125	105	75	55
70	60-80	160	140	100	75
70	105-75	200	170	120	90

تابلو برق ، نحوه ساخت

تابلو برق ، نحوه ساخت و بهترین نکاتی که باید از آن بدانید

با توجه به اهمیت تابلو های صنعتی در زمینه ی شبکه های برقی در مراکز بزرگ و کارخانه ها شناخت تمامی این تابلو ها و المان های بکار رفته در آن ها بسیار حیاتی میباشد. تمامی تابلو ها و دسته بندی آنها به صورت تجربی و علمی در اختیار شما دوستان قرار خواهیم داد.

تابلو برق چیست؟ در صنعت, تابلو های برق به دسته های مختلفی تقسیم میشود. ولی وظیفه ی کلی این مجموعه که شامل المان های حفاظتی , تجهیزات کنترلی , نمایشگرها و مدارات فرمان است , حفاظت از تجهیزات و دستگاه های ما در برابر اضافه جریان های زیاد , تغییرات ولتاژ و قطع و وصل شدن شبکه برق و اتصال به زمین و اتصال کوتاه و...میباشد.

دسته بندی تابلوهای برق

دسته بندی اول که تابلو های برق از ولتاژ های بالا تا ولتاژ های تبدیل شده برای استفاده ی ما در دستگاه ها به صورت زیر می باشد.

1. تابلو برق های فشار متوسط یا MV که رنج جریان آن ها از 36KV تا 1KV میباشد.

   پست ها که توسط ترانسفورمر ها ولتاژ را تبدیل به ولتاژهای قابل استفاده در دستگاه ها میکنند.

2. تابلو برق های اصلی LV که این تابلو ها با داشتن کلید هوایی ACB حفاظت کامل از اتصال کوتاه و اتصال به زمین و جریان هایی بسیار شدید گاها تا 150KA , خطی که مورد تغذیه میباشد را مورد حفاظت قرار میدهد و از ذوب شدن شمش ها و کابل های برق جلوگیری میکند. 

   

3. تابلو برق های خازنی که وظیفه ی اصلاح ضریب قدرت کارخانه ها را دارد.

   

4. تابلو برق هایی با کلید های اتوماتیک MCCBها که وظیفه ی تغذیه ی یک بخش مثلا یک بخش یا سوله را بر عهده دارند.

   

5. تابلو برق های دیواری که برق قسمت های مختلف یک بخش یا یک سوله از کارخانه ها را تامین میکند.

   

6. تابلو های PLC که وظیفه ی اتوماسیون و کنترلی دستگاه ها را بر عهده دارد.

   
7. تابلو های راه اندازی خط تولید ها 

8. تابلو های راه اندازی دستگاه های صنعتی

   

دسته بندی دوم مربوط به شکل ظاهری تابلو ها میباشد که دارای اشکال مختلفی میباشند.

1. تابلو های پست که دارای اندازه های کوچک و بسیار بزرگ هستند و معمولا دارای سقف شیروانی میباشند.

2. تابلو های سلولی که به صورت ایستاده و ارتفاعی متغیر حداکثر 2.10 متر می باشند.

   

3. تابلو های کشویی WITHDRAW ABLE به صورت سلول میباشند و هر سلول دارای چندین کشو(از 5 تا 10 کشو بسته به جریان کلید)

   

4. تابلو های پیانویی که این تابلو ها معمولا برای سیستم های کنترلی PLC و کنترل یک خط تولید استفاده میشود.

5. تابلو های دیواری

   

کارکرد تابلو برق های فشار متوسط MV و تجهیزات آن ها

تابلوی اصلی برای استفاده در پست و ناحیه صنعتی بزرگ قرار میگیرد. ولتاژ های 1کیلوولتی تا 36کیلوولتی وارد این تابلو ها شده و به سکسیونر ها و دژنکتور ها متصل میشوند. ولتاژِ به این شدت و بزرگی را اگر بخواهیم به صورت عادی قطع و وصل کنیم جرقه های شدیدی را که آرک نامیده میشوند را بوجود میاوریم که باعث از بین رففتن تجهیزات تابلو خواهد شد. برای جلوگیری از این اتفاق ما از دژنکتور هایی که دارای محفظه های جرقه گیر میباشند استفاده میکنیم. در این محفظه ها با وجود روغن و گاز SF6 هنگام قطع کردن اتصال جرقه در این روغن یا گاز خفه شده و مشکلی را به وجود نمیاورد. پس از قطع کردن جریان برق توسط دژنکتور میبایست اتصال سکسیونر را نیز قطع کرده تا اطمینان کامل از قطعی صورت بگیرد. همچنین برای وصل کردن نیز ابتدا میبایست سکسیونر وصل شده و بعد از آن دژنکتور را وصل کنیم . دژنکتور ها هنگام وصل باید خیلی سریع تیغه ها را متصل کنند. به همین منظور فنر های بسیار قوی در آن ها وجود داشته که توسط موتور کوچک و بکمک زنجیر موتور شارژ میشود و با زدن کلید با سرعت زیاد وصل میشود. اگر سرعت وصل کم باشد با آرکهای شدید مواجه خواهیم شد.

تجهیزات تابلو برق های MV عبارت اند از 

Feeder and Motor manager :

که در ایران بیشتر از مدل VAMP های اشنایدر الکتریک استفاده میشود. و وظیفه ی اصلی آنها همانطور که از نامشان پیداست مدیریت کردن فیدر ها و موتورها برای جلوگیری از بر هم خوردن بالانس های ولتاژ , اضافه جریان ها  و مشکلاتی که برای شبکه بوجود میایند میباشد. و در صورت بروز خطایی که از CT ها یا همان ترانسفورمر های جریان یا PT ها یا همان ترانسفورمر های ولتاژ بوجود آید , دژنکتور را قطع خواهد کرد.

سکسیونرها:

سکسیونر ها در تابلو برق MV میتوانند بر دو نوع ساده و جرقه گیر باشند که آن ها نیز مانند دژنکتور ها وظیفه ی قطع و وصل کردن برق را بر عهده دارند و میتوانند فرمان پذیر نیز باشند.

CT

یا ترانسفورمر های جریان با سیم پیچی های اولیه و ثانویه ای که در داخلشان وجود دارد , به صورت دایره ای دور هادی های تابلو برق MV قرار میگیرند و با نسبت ضریب تبدیلی که دارند جریان های بسیار بالا را به جریان های کوچکی که دستگاه های اندازه گیری قادر به خواندنشان باشند تبدیل میکنند.

PT

یا ترانسفورمر ولتاژ که همانند CT ها با سیم پیچ های اولیه و ثانویه خود ولتاژ را از مقادیر بسیار بالا به مقادیر پایین تر و قابل استفاده در دستگاه های اندازه گیری تبدیل میکنند.نسبت ضریب تبدیل CT ها و PT ها باید با نسبت ضریب تبدیل دستگاه های اندازه گیری برابر باشد تا مقدار صحیح دیده شود. 

رله های تشخیص آرک

که به محض دیدن آرک فرمان قطع را صادر میکنند.

رله ها

که یک سری مدار های فرمان را که مد نظر میباشد را با طراحی مناسب پیاده میکنند.و باس بار ها که نقش مهمی در انتقال فاز ها دارند.

پست ها

پست ها با ترانسفورماتور هایی که دارند عمل تبدیل ولتاژ را انجام میدهند. ترانسفورماتور ها دارای سر اولیه و سر ثانویه بوده و میتوان از آن ها برای تبدیل ولتاژ استفاده نمود. برای مثال در یک پست 63/20 ولتاژی در حدود 63KV وارد پست میشود و با ترانسفروماتور پست به ولتاژ 20KV تبدیل میشود. این پست را اصطلاحا پست بین شهری می نامند. و برای تبدیل ولتاژ 20KV به 380V قابل استفاده در دستگاه ها از ترانس هایی که در محله ها وجود دارند استفاده میشود. در خصوص پست ها مقاله ای کامل خدمت شما عزیزان قرار خواهیم داد

تابلو برق های اصلی و جریان زیاد LV

این تابلو برق ها معمولا برق اصلی یک کارخانه یا محیط های بزرگ با مصرف زیاد را تامیین میکنند. و دامنه ی ولتاژِ آن ها بین 400 تا 690 ولت و دامنه ی جریانی آن ها تقریبا از 200 تا 6300 آمپر میباشد. که کلید اصلی این تابلو برق ها , کلید هوایی ACB میباشد. که با دارا بودن مدار ها و حفاظت های پیشرفته از بسیاری از خطرات پیشگیری می کند. در این تابلو ها معمولا از سیستم های چنج اور Change Over برای جایگزینه ی برق شهر با برق ژنراتور هنگام قطعی برق شهر استفاده میشود و برای اجرای این منظور معمولا از 3 کلید هوایی ACB استفاده میشود.

تجهیزات تابلوبرق

کلید هوایی ACB

این کلید ها برق ورودی را گرفته و در تابلو پخش میکنند. و دارای سه حالت دیسکانکت , تست و کانکت میباشند. فنر های اتصال این کلید میتواند هم به صورت دستی و هم به صورت موتور کوچکی که در کلید قرار میگیرد شارژ شود . به این معنی که این کلید میتواند هم به صورت دستی و هم اتوماتیک قطع و وصل شود. تمامی المان های فرمان کلید در داخل باکس کلید قرار گرفته و از ترمینال هایی که روی کلید قرار دارند برای دسترسی به بیرون قرار گرفته اند . به وسیله ی المان های فرمان و رله هایی که در تابلو قرار گرفته است , فرمان های مورد نیاز برای قطع و وصل کلید ها داده شده و از بروز حادثه جلوگیری میشود.

CT ها , آمپر مترها , ولت متر , سلکتور های تعویض فاز برای دیدن تمامی ولتاژ ها , رله ها , باس بار ها و سایر ادوات نمایشی و حفاظتی

تابلو برق های خازنی

در کارخانه ها بدلیل وجود بار سلفی کهتوسط موتور مصرف میشد اختلالاتی در شبکه ی برق بوجود میاورد و باعث مصرف توان بیشتری میشود که در نتیجه باعث بالا رفتن هزینه ی برق شرکت به دلیل جریمه از طرف اداره برق می باشد . به این بار ها توان راکتیو گفته میشود. برای برطرف کردن این موضوع ما نیاز به وسیله ای داریم که توان راکتیو برای مصرف این موتور ها تولید کند. تابلو برق های خازنی با وجود خازن هایی که در آن ها تعبیه شده است این توان را تولید کرده و باعث جلوگیری از اختلالات و اشغال شبکه میشود و ضریب توان را اصلاح میکند. و هزینه های هنگفت ناشی از جریمه ی برق را بسیار کاهش میدهد.  

توان راکتیو چیست؟

شبکه چگونه اشغال میشود؟

اختلال در شبکه چگونه بوجود می آید؟

برای پاسخ به این سه سوال میتوان یک مثال خیلی ساده زد. هنگامی که شما یک بسته چیپس میخرید اگر خود چیپس ها را توان واقعی حساب کنید هوای داخل بسته بندی توان راکتیو میباشد که در عین اینکه وجود ندارد اما تمامی بسته بندی را اشغال کرده است. و شما از مقدار کمی چیپس که همان توان واقعی یا توان اکتیو است و در بسته بندی قرار دارد می توانید استفاده کنید و هوای آن برای شما مانند توان راکتیو با وجود آنکه پولی برایش پرداخت کرده اید غیر قابل استفاده میباشد!  
در این حالت است که استفاده از تابلو های خازنی به شدت احساس میشود تا سرمایه برای دادن جریمه های الکی تلف نشود.
تابلو برق های خازنی بیشتر به صورت سلولی مونتاژ میشوند و این تابلو ها به دلیل وجود گرمای تولیدی توسط خازن ها میبایست تهویه ی مناسبی داشته باشند.

تجهیزات بانک خازنی

• خازن ها

  که با محاسبه ی درست توان راکتیو میبایست انتخاب شوند.

• رگولاتورها

  این وسیله ی هوشمند با محاسبه ی ضریب قدرت به صورت لحظه ای خازن ها را به ترتیب و به صورت پله ای وارد مدار و یا از مدار خارج میکند.

  

• کنتاکتورهای خازنی

  وجود کنتاکتور های خازنی بسیار ضروری است. زیرا با قطع برق خازن ها تخلیه نمیشوند و وظیفه ی این تخلیه بر عهده ی کنتاکتور خازنی میباشد. و کنتاکتور عادی توانایی تخلیه خازن ها را ندارد. 

• فیلتر حذف هارمونیک

  هارمونیک های زیادی در شبکه ی برق به دلیل وجود بار های خازنی بوجود میاید که وجود فیلتر های حذف هارمونیک خازن بسیار ضروری میباشد. و باس بار ها در مدار قدرت.

تابلو برق های جریان متوسط LV 

در این تابلو ها جریان ها که بسیار کمتر از جریان تابلو های اصلی LV میباشد و در بسیاری از کارخانه ها از این تابلو ها برای تابلوی برق اصلی استفاده میشود . رنج جریان این تابلو ها میتواند بسته به کلید اتوماتیک MCCB که انتخاب میشود تا 800A آمپر باشد. و این تابلو ها نیز میتوانند دارای سیستم چنج آور (change Over) باشند تا در صورت خاموشی سیستم برق کارخانه یا محیطی که تغذیه میکنند را با ژنراتور جایگزین کنند. در این تابلو ها کنتاکتور های قدرت بالا و همچنین کلید های اتوماتیک MCCB وظیفه ی انتقال نیرو و اجرای مدارات فرمان را بر عهده دارند.

کلید اتوماتیک MCCB چیست؟

کلید های اتوماتیک یا MCCB ها یا به عبارتی Moulded case circuit breaker  کلید هایی با عملکرد هایی بسیار سریع تر و قابل اطمینانی هستند که با قرار گرفتن ماژول هایی نظیر شنت و آندر و... در آن ها قابلیت فرمان پذیری دارند. این کلید ها هم میتوانند به صورت معمول و هم به صورت چرخشی (rotary) قطع و وصل شوند. از حالت چرخشی یا روتاری آن ها معمولا در تابلو های کشویی مورد استفاده قرار میگیرد. این کلید ها میتوانند به صورت اتوماتیک وصل شوند به این صورت که با قرار دادن موتور مخصوص خود در کلید و با اعمال فرمان کلید وصل میشود. این کلید ها دارای جریان قطع اتصال کوتاه مختلفی میباشند که بسته به نیاز کارفرما انتخاب خواهد شد.

تجهیزات تابلو

کلید اتوماتیک MCCB , کنتاکتور , رله , تایمر , CT , Voltmeter , باس بارها و سایر المان های نمایشی و محافظتی.

تابلو های راه اندازی دستگاه های صنعتی و راه اندازی خط تولید

این تابلو برق های صنعتی هم میتواند به صورت ایستاده و سلولی هم به صورت دیواری و هم به صورت پیانویی باشد. اصول کار این تابلو برق های صنعتی بر اساس مدارات فرمان است که فرمان های مورد نظر برای کارکرد دستگاه صنعتی یا خط تولید را اجرا میکند. این فرمان ها هم میتواند با کنتاکتور ها و رله ها و هم میتواند توسط PLC ها صادر شود. و این موضوع بستگی به نوع و پیچیدگیه مدار دارد. اگر تعداد فرمان ها زیاد باشد به صرفه نخواهد بود از تعداد بسیاری کنتاکتور و رله و سیم کشی های سردرگم کننده استفاده کرد. زیرا این روش ایراد یابی بسیار سختی داشته و وقت زیادی را میبرد در این مورد استفاده از PLC ها بسیار مقرون به صرفه تر از هر نظر می باشد. 

در این تابلوها برای حفاظت از موتور ها از المان های مختلفی مانند: کلید های موتوری MPCB , بی متال , کنترل فاز ,رله کنترل بار و ... استفاده میشود.

همچنین ببینید: نصب و تعمیر انواع دستگاه های صنعتی

کلید های حفاظت موتوری MPCB چیست؟ 

کلید های حفاظت موتوری یا همان MPCB ها که مخفف کلمه ی MOTOR PROTECTION CIRCUIT BREAKER موتور ها را از دو مورد اتصال کوتاه , و اضافه بار حفاظت میکند. این کلید ها با سری شدن با سیم پیچی موتور ها هر نوع خطری را که این سیم پیچی ها را تهدید کند به سرعت تشخیص داده و قبل از رسیدن آسیب , به سرعت برق را قطع میکند. MPCB ها بهترین گزینه برای حفاظت از موتور ها در برابر جریان های ناشی از اتصال کوتاه و اضافه بار است.

رله کنترل بار

این رله با داشتن سه CT  در داخل خود جریانی که از سه فاز میگذرد را اندازه گیری کرده و بسته به تنظیم ما اگر جریانی بیشتر از جریان تنظیمی ما از فاز ها عبور کند تشخیص داده و با در نظر گرفتن تاخیر زمانی فرمان قطع را صادر میکند. 

رله کنترل فاز

این رله ابتدا فاز ها را بررسی کرده و در صورتی که جابجایی فاز و نامتقارن بودن(UN BALANCE) فاز ها  یا قطعی فازی در شبکه نباشد با وصل کنتاکتی مدار فرمان را برای اجرا وصل میکند.

بی متال

یا رله ی حرارتی که با تشخیص بالا رفتن حرارت موتور بر اثر اضافه بار فرمان قطع را صادر میکند. تابلو برق های صنعتی در این تیپ نقش مهمی در راه اندازی دستگاه های صنعتی دارد و با راه اندازی مناسب میتوان بهترین و بهینه ترین بهرورداری را از دستگاه داشت. گروه نوآوران برق به عنوان مهندسی مشاور و طراح و اجرا در این ضمینه برای بهروری هر چه بهتر شما را یاری کند.  

تابلو برق های PLC

این تابلو برق ها برای کنترل پروسه های یک دستگاه , قسمت یا تجهیز به کار میرود. این تابلو برق ها بسته به نوع ماژول PLC یعنی ماژولار بودن یا کامپکت بودن انتخاب میشود . 

تابلو هایی که در PLC های ماژولار استفاده میشود عموما ایستاده میباشد . چون تعداد فرمان های تابلو تعداد کارت ها زیاد بوده و حجم سیم کشی بسیار است که می بایست حتما از تابلو های سلولی ایستاده استفاده شود. بر روی درب این تابلو ها معمولا یک دستگاه HMI به منظور رابط کاربری ماشین و انسان برای کنترل راحتتر قرار میگیرد.
 

تابلو برق هایی که برای PLC های کامپکت در نظر گرفته میشود از هر 3 نوع دیواری , پیانویی و ایستاده میباشد . بسته به تعداد PLC ها نوع فرمان ها و محل استفاده از این تابلو برق ها ما میتوانیم یکی از این تابلو ها را در نظر بگیریم.  تجهیزات این تابلو عبارتند از : PLC ها (ماژولار یا کامپکت) , ماژول های PLC ماژولار که عبارتند از : CPU , POWER SUPPLY یا PS , کارت های PLC  ,   ترمینال های فیوز دار و کابل های مخصوص ارتباطات (کابل پروفی باس , اترنت) و باس بار ها میباشد.

تابلو های کشویی With Drawable 

تابلو های کشویی یکی مناسب ترین تابلو برق هایی است که در صنعت تابلو برق های صنعتی وجود دارد.  از مزایای این تابلو میتوان به تعمیر یک قسمت از تابلو بدون حتی یک لحظه قطعی در مدار تابلوی اصلی نام برد. مزیت دیگر و مهم این تابلو ها جایگزین کردن کشو ها در زمانی که مشکلی برای یک کشو پیش میاید میباشد.  

اصول کار این تابلو ها به این صورت است که هنگام جا زدن کشو , فاز ها به وسیله ی فیدر ها که در پشت کشو قرار دارند به شمش های مسی اصلی تابلو متصل شده وصل میشود و با چرخاندن کلید روتاری برق خروجی وصل شده و آماده ی بهروری میشود. کلید تغذیه کننده و قطع و وصل کننده ی این نوع تابلو ها عموما ACB ها یا همان کلید های هوایی بر عهده دارند. تابلو های کشویی همانند کلید های هوایی دارای سه وضعیت دیسکانکت (وقتی کشو خارج از سلول قرار دارد یا کاملا جا زده نشده باشد) , تست (در این حالت فقط مدار فرمان با یک فاز برای بررسی عملکرد کشو کار میکند) و حالت کانتکت (که به صورت کامل مدار فرمان و قدرت متصل هستند).

اصلی ترین قسمت تابلو های کشویی طراحی مکانیکال این تابلو بوده که طرح های اصلی آن ها مربوط به شرکت های بزرگی مانند زیمنس آلمان با نام (sivacon) و لوگ اسراپ (LogStrup) دانمارک و ... میباشد. 

تجهیزات تابلو کشویی (WithDrawable) 

کلید های هوایی ACB , کلید های اتوماتیک MCCB , کلید های حفاظت موتوری MPCB , کلید های مینیاتوری MCB , کنتاکتور ها و رله ها , CT ها , نمایشگر های ولتاژ و جریان و سایر تجهیزات حفاظتی و فرمانی , باس بار ها در توضیحات بالا ما کلیاتی در مورد تابلو های برق خدمت شما دوستان عزیز ارئه دادیم. حال به یک سری نکات در مورد تابلو برق های صنعتی میپردازیم. در مدارات قدرت تابلو های صنعتی با بالا رفتن جریان به سیم ها و کابل هایی با سطح مقطع زیاد نیاز داریم. گاه این جریانات بسیار زیاد شده و با زیاد شدن این جریان سطح مقطع کابل ها بالا میرود.  جریان های بالا مثلا بیش از 100 آمپر ما نیاز به کابلی با سطح مقطع 50 میلیمتر مربع داریم که قیمت بسیار زیادی دارد. در این حالت ما به استفاده از شمش های مسی و آلومینیومی با سطح مقطع برابر با کابل و قیمت پایین تر روی میاوریم . مهمترین نکته شمش، اندازه ی دقیق خم ها و سوراخ ها میباشد که در صورت رعایت نشدن متضرر خواهیم شد. شمش ها نسبت به کابل ها برش سخت تری دارند و باید در مورد اندازه گیری آن ها دقت کافی و در نظر گرفتن تمامیه شرایط جابه جایی و رعایت حریم ها داشته باشیم.

از شمش آلومینیومی و مسی فقط در داخل تابلو استفاده و برای انتقال حتما میبایست از کابل هایی با سطح مقطع متناسب با جریان و فاصله انتخاب شود.

مناسب ترین شیوه برای شروع مدار فرمان چیست؟

برای شروع مدار فرمان یک تابلو ما نیاز به یک فاز داریم. این فاز را از یکی از فاز ها بعد از کلید اصلی میگیریم . ولی نباید آن را به صورت مستقیم برای اجرای مدار فرمان وارد کنیم. بهترین روش برای شروع مدار فرمان قرار دادن یک فیوز کارتریجی HRC (سیگارتی) 10 آمپری برای شروع مدار فرمان استفاده کنیم که این امر باعث میشود که هنگام ورود جریان های زیاد فیوز عمل کرده (میسوزد) و مانع از آسیب رسیدن به دستگاه خواهد شد.
در تابلو های ساختمانی و دیواری و در سیستم های BMS از تجهیزاتی مانند : فیوز های مینیاتوری MCB , باس بار ها ,  فیوز های محافظ جان RCCB , و رله هایی که برای اعمال روشنی و خاموشی ها طبق برنامه ریزی و سنسور ها عمل میکنند.
باس بار : باس بار ها معمولا از 5 شمش مسی با سطح مقطع مورد نیاز در تابلو های دیواری در تابلو قرار میگیرند . و فاز های R,S,T و همچنین نول و ارت روی آن قرار میگیرد. و فیوز های مینیاتوری با متصل شدن به آن باس بار ها تغذیه میشوند . باس بار ها را نیز کلید اصلی تابلو که عموما کلید های حفاظ جان RCCB یا کلید های اتوماتیک MCCB ها تغذیه میکنند.

کلید های محافظ جان RCCB یا RCD 

جریان های نشتی را به کمک مداری در داخل خود تشخیص داده و نشتی های بسیار کوچک در حد میلی آمپر را تشخیص داده و در حدود کمتر از یک دهم ثانیه آن را قطع میکند. مدار این قطعه به گونه ای عمل میکند که اگر جریان رفت برابر با جریان برگشت از نول نباشد آن را تشخیص داده و کلید را قطع میکند. 

کلید های مینیاتوری MCB ها: در جریان مختلفی ساخته میشوند که اگر جریان عبوری از آنها بیشتر از جریان نامی آن ها باشد کلید قطع میشود. و این کلید بر خلاف فیوز های کارتریجی RCB قابلیت وصل مجدد ساده ای دارند.این کلید ها در 3 تیپ ساخته میشوند. که جریان اتصال کوتاه و قطع آن ها متفاوت است.

مدار فرمان و قدرت برای الکتروموتور های دو سرعته (دالاندر)

حال با توجه به نوع سیم بندی موتور های دالاندر که در تصویر بالا مشاهده میکنید باید مدار فرمان مناسبی را طراحی کنیم که برای ما هر دو حالت سرعت بالا و سرعت پایین را در دسترس داشته باشیم. برای این منظور مدار فرمان برای راه اندازی الکتروموتور دالاندر به صورت زیر ترسیم میکنیم.

مدار قدرت این راه اندازی به صورت زیر می باشد.

حال اگر برای این الکترو موتور ها در صنعت به دور های چپگرد و راستگرد احتیاج داشته باشیم . میتوانیم از مدار فرمان و قدرت زیر استفاده کنیم. ابتدا مدار قدرت را مشاهده میکنید.

با توجه به مدار قدرت مدار فرمان زیر را طراحی میکنیم.
 

اجرای مدار های الکتروموتور دالاندر در برق صنعتی موضوعی بسیار حساس میباشد. زیرا هرگونه اتصال اشتباه در کنتاکت های NO و NC کنتاکتورها موجب اتصال کوتاه در تخته کلمپ موتور شده و خسارات زیادی را به با می آورد. حتما در اجرای این مدار ها دقت کافی داشته باشید و قبل از استفاده از مدار از سالم بودن کنتاکتور ها و کنتاکت هایشان در مدار و همچنین کارکرد درست مدار اطمینان حاصل کنید و در اخر مدار را به شبکه ی برق متصل کنید.در این مقاله با مدارهای پرکاربرد در برق صنعتی آشنا شدید. و نمونه ای از نقشه های استاندارد به همراه توضیحات آن ها برای شما عزیزان ترسیم شد. گروه نوآوران برق آمادگی و توانایی لازم را برای طراحی انواع مختلفی از مدار فرمان داشته و می تواند شما عزیزان را در این بخش راهنمایی کند. 

مدار های الکترو موتورهای دو سرعته (دالاندر)

سر بندی الکترو موتور های دو سرعته (دالاندر)

این موتور دارای دو سیم پیچ میباشد که با اتصال ها مختلف میتوان از سرعت پایین و سرعت بالای این موتور بهره برد.

مدار فرمان ستاره مثلث – چپگرد راستگرد

این مدار ترکیبی بسیار پر کاربرد بوده و در مواقعی که احتیاج به دور مخالف موتور داریم مثلا مواقعی که قطعه یا موادی در دستگاه گیر میکند مورد استفاده قرار میگیرد.مدار فرمان ستاره مثلث – چپگرد راستگرد به صورت زیر می باشد.

مدار بالا چپ گرد راست گرد به صورت دائم کار است. اگر بخواهیم حالت چپ گرد را فقط برای ستاره و به صورت لحظه ای انجام دهیم مدار به صورت زیر در میاید.

اگر بجای تایمر های معمولی از تایمر ستاره مثلث استفاده کنیم مدار کمی ساده تر شده و سیم بندی راحتری خواهیم داشت. برای استفاده از تایمر ستاره مثلث می بایست سیم بندی آن نوع مدار که در روی المان ترسیم شده است را مورد توجه قرار دهیم. که یک نمونه مدار با استفاده از تایمر ستاره مثلث برای شما در شکل زیر ترسیم خواهیم کرد.

مدار قدرت ستاره مثلث – چپگرد راستگرد به صورت زیر می باشد.

کنتاکتور های بالا به ترتیب از چپ به راست : کنتاکتور اصلی راستگرد (CE1) , کنتاکتور چپگرد (CE2) , کنتاکتور مثلث (C3) , کنتاکتور ستاره (C4) 
پرکاربرد ترین مدار های قدرت و فرمان در برق صنعتی را به شما عزیزان معرفی کردیم که مخصوص راه اندازی الکتروموتور های آسنکرون قفسه سنجابی میباشد. در ادامه مدار های فرمان و قدرت الکترو موتور های آسنکرون دالاندر را برای شما ترسیم خواهیم کرد.

مدار فرمان ستاره مثلث

برای راه اندازی موتور های با قدرت بالا که جریان زیادی به یک باره از شبکه میکشند (3 تا 5 برابر جریان نامی موتور).در راه اندازی به روش ستاره مثلث , موتور ابتدا به صورت ستاره وارد مدار شده و با جریان و ولتاژ و گشتاور کمی شروع به دور گرفتن میکند. پس از مدتی موتور به وسیله ی مدار فرمان از اتصال ستاره به اتصال مثلث در آمده و در حالت ولتاژ و جریان و گشتاور نامی خود به کارش ادامه میدهد. این راه اندازی دو مرحله ای از تنش های جریانی و ولتاژِ در الکترو موتور و شبکه جلوگیری خواهد کرد. 
نکته : به یاد داشته باشید که این راه اندازی مخصوص الکترو موتور های القایی آسنکرون قفسه سنجابی میباشد. برای راه اندازی به روش ستاره مثلث به سه کنتاکتور نیاز داریم یکی از این کنتاکتور ها اصلی میباشد , دیگر کنتاکتور ستاره و سومی کنتاکتور مثلث میباشد. برای این مدل راه اندازی ما نیاز به یک تایمر (ترجیحا تایمر ستاره مثلث) احتیاج داریم. این مدل راه اندازی به دلیل تعداد زیاد المان ها معمولا احتیاج به یک تابلو برق صنعتی میباشد (ابعاد با توجه به اندازه های کنتاکتور ها و سفارش کارفرما بسیار متغیر است.)
المان هایی که در این مدار قرار میگیرند عبارتند از : کنتاکتور ها , فیوز مینیاتوری , کلید حفاظت موتوری MPCB , کنترل فاز , بی متال(اگر از MPCB استفاده میکنید نیازی به این مورد نیست) , شستی های استپ و استارت و تایمر (ترجیحا تایمر ستاره مثلث) و ... مدار فرمان راه اندازی ستاره مثلث را در شکل زیر مشاهده میکنید.

مدار قدرت ستاره مثلث نیز به صورت زیر میباشد.

شستی استارت استپ دوبل چیست؟

منظور از شستی های استپ و استارت دوبل آن دسته از شستی ها هستند که دو کنتاکت در پشت آن ها قرار میگیرد و صورت ظاهری آن ها در اصل یک شستی می باشد. در زمینه ی برق صنعتی برخی سایت ها (برخی که چه عرض کنم 90 درصد) به اشتباه شستی هایی که دارای دو Push Bottom هستند و یکی به رنگ سبز و دیگری به رنگ قرمز است شستی استپ و استارت دوبل معرفی میکنند. این کاملا اشتباه است. شستی استپ و استارت دوبل در اصل یک Push Bottom میباشد (یا قرمز یا سبز) و شما با فشار دادن همین یک شستی کنتاکت باز را بسته و کنتاکت بسته را باز می کنید. در مدار های چپگرد راستگرد بالا نیز شستی های SF3 و SF2 از این تیپ شستی می باشند و هر کدام دارای یک NO و یک NC هستند. و همانطور که می بینید به دلیل داشتن دو کنتاکت در دو جای مدار مورد استفاده قرار گرفته اند. که ترتیب قرار گرفتن آن ها را در مدارهای بالا مشاهده میکنید.مدار قدرت چپگرد راستگرد نیز به صورت زیر میباشد.

چپگرد راستگرد سریع

در مدار زیر دیگر نیازی به زدن شستی استپ نبوده و با زدن هر کدام از شستی های چپگرد یا راستگرد مدار به سرعت عوض میشود.

مدار چپگرد راستگرد دائم با حفاظت کامل

در این مدار با زدن شستی استارت راستگرد و رها کردن آن موتور به صورت دائم شروع به کار میکند و برای حالت چپگرد آن ابتدا باید با زدن شستی استپ, مدار را متوقف نمود و سپس با زدن شستی استارت چپگرد موتور را به حالت چپگرد راه اندازی کنیم. این مدارت در برق صنعتی معمولا برای را تسمه نقاله ها کاربرد دارد..

مدار فرمان چپگرد راستگرد لحظه ای

در این مدار تا لحظه ای که دست بر روی شستی استارت راستگرد یا چپگرد قرار داشته باشد , موتور به صورت راستگرد یا چپگرد کار میکند و به محض اینکه دست را برداریم مدار قطع شده و موتور از کار می افتد. در این مدار برای عوض کردن جهت چرخش موتور از دو کنتاکتور استفاده میشود . همچنین از استاپ و استارت های دوبل برای این منظور و حفاظت بیشتر استفاده میشود.

مدارفرمان استارت از دو نقطه

در راه اندازی ها از این مدار معمولا برای استفاده در دستگاه پرس استفاده میشود تا هنگام صدور فرمان هر دو دست بر روی شستی ها بوده و از بی احتیاطی هایی که موجب حادثه می شود و احتمال بودن دست در زیر پرس جلوگیری به عمل آید.در این مدار با قرار دادن دو استارت به دنبال هم برای این منظور استفاده میکنیم.  

مدار فرمان دائم کار

در این مدار فرمان با زدن شستی استارت موتور به صورت دائم شروع به کار میکند و برای از حرکت ایستادن موتور باید یکی از شستی های استاپ را فشار داد. برای این منظور یک تیغه ی نرمالی اپن NO را با استارت موازی قرار میدهیم تا با عمل کردن کنتاکتور این تیغه بسته شود و مدار متصل باقی بماند. 

کار برد این مدار در موتور هایی با قدرت کمتر از 4KW در تابلو برق های صنعتی بسیار بوده و اتصال سربندی موتور در شبکه ی 400V به صورت ستاره میباشد. اتصال ستاره و مثلث در سر بندی موتور را در شکل زیر مشاهده میکنید.

المان های این مدار با مدار راه اندازی لحظه ای برابر میباشد.

انواع مدار در برق صنعتی

برای راه اندازی الکتروموتور های القایی آسنکرون ما باید از دو نوع مدار فرمان و مدار قدرت با توجه به نوع موتور و فرمان مورد نیاز استفاده میکنیم. 

مدار قدرت

مجموعه سیم بندی های سه فازی که از المان های حفاظتی به سمت الکتروموتور ها و ژنراتور ها وجود دارد مدار قدرت آن سیستم می باشد .در مدار قدرت برای راه اندازی الکترو موتور القایی مهم ترین فاکتور سربندی موتور می باشد. برای مثال سر بندی راه اندازی ستاره با سر بندی راه اندازی مثلث با هم تفاوت بسیاری دارند که میبایست رعایت شود. المان های به کار رفته در مدار قدرت عبارت اند از : فیوز ها , کلید های حفاظت موتوری MPCB, کنترل بار , کنتاکتور ها , کلید های حرارتی (بی متال) و...

مدار فرمان

سیم بندی های تک فازی که بعد از گذشت از المان های حفاظتی و کنتاکت های NO و NC (نرمالی اپن و نرمالی کلوز) فرمان مورد نظر برای نحوه ی کارکرد مدار ما را صدور می کند مدار فرمان نامیده می شود. مدار فرمان بسته به نوع راه اندازی و المان های حفاظتی که باید در مدار مورد استفاده قرار دهیم طراحی می شود. و این مدار فرمان است که مدار قدرت را وارد مدار می کند و هر گونه اشتباه در طراحی مدار فرمان امکان بوجود آمدن حادثه هایی همچون اتصال کوتاه در سیم پیچی های الکترو موتور که باعث آتش سوزی و از بین رفتن الکترو موتور میشود , اتفاق می افتد. المان هایی که در مدار فرمان استفاده میکنیم بسیار گسترده میباشد و ما چند مورد که استفاده ی بیشتری دارند را معرفی میکنیم : کنترل فاز , بی متال ها , شستی ها(استاپ و استارت تکی و دوبل , استاپ قارچی) میکرو سوییچ ها , تیغه های کمکی کنتاکتور ها , رله ها , المان های اندازه گیری(جریان , ولتاژ , دما , فشار) , تایمر ها و مواردی بسیار دیگر.

پر کاربردترین مدارات در برق صنعتی

در کارخانه ها برای راه اندازی دستگاه هایی که وابسته به الکترو موتور القایی سه فاز می باشند مدار های مختلفی بسته به نوع نیاز و کارکرد دستگاه ها طراحی می شود .مدار فرمان های پر کاربرد در برق صنعتی عبارت اند از : مدار فرمان استارت لحظه ای , مدار فرمان دائم کار , مدار فرمان استارت از دو نقطه (دستگاه پرس) , مدار فرمان چپگرد راستگرد لحظه ای , مدار فرمان چپگرد راستگرد دائم , مدار فرمان ستاره مثلث , مدار فرمان ستاره مثلث – چپگرد راستگرد.

پرکاربرد ترین اتصالات و سربندی های الکترو موتورهای القایی

این اتصال ها  و سربندی ها عبارتند از : اتصال ستاره , اتصال مثلث , اتصال ستاره مثلث , اتصال موتورهای دو سرعته دالاندراین اتصال ها را هنگام توضیح دادن مدار های فرمان توضیح خواهیم داد.

مدارفرمان استارت لحظه ای

در این مدار با زدن شستی استارت موتور شروع به کار کرده و با برداشتن دست از شستی موتور از حرکت خواهد ایستاد.

المان های مدار عبارتند از : فیوز کارتریجی (HRC) , استاپ قارچی (SF1) , بی متال(S3) , شستی استاپ(SF2) و شستی استارت(SF3) , فیوز سه فاز مینیاتوری یا اتوماتیکMCCB (QA4) , کنتاکتور به همراه بی متال در مدار قدرت (Q1), موتور سه فاز آسنکرون (MA3)